nov bliski istok

Мрачна позадина на Сирискиот конфликт (1)

Израелската геополитичка стратегија смета дека поприфатлива опција е на границата да има различни исламски групации, наместо организирана, меѓународно признаена сириска арапска држава. Таквата рефлексија е во исто време парадигма на целата американска и сојузничка стратегија во областите на Сирија и Блискиот Исток – употребата на исламскиот ектремизам и секташки поделби како инструмент за регионална редистрибуција преку уништување на не само индивидуалните режими, како што сака да покаже, туку на целата арапска држава.

nov bliski istok

Фото:Нов Блиски Исток

Прегледувајќи ги геополитичките ефекти на борбата на Блискиот Исток на долгорочно, стратешко ниво и, што е исклучително важно, во историскиот контекст, заклучокот за израелските геополитички придобивки е едноставно неизбежен.

Но, таквиот однос на моќ и геополитички имиџ од Блискиот Исток не се појавил спонтано и случајно, туку е резултат на смислена и долготрајна израелска политика со поддршка на САД и нејзините сојузници. Стратегијата на асиметрично дробење и разбивање на арапските противнички држави или нивнао трансформирање во безопасни нефункционални парадржави, скршени од внатрешните конфликти и регионалната фрагментација, совршено се изразена во т.н.”Јинанов план” од 1982 година.

Тој е содржан во студијата “Израелска стратегија во текот на 80-тите години” од страна на висок официјален претставник на израелското Министерство за надворешни работи, Одед Јинон. Студијата беше објавена на хебрејски од страна на “Светската ционистичка организација”- „The World Zionist Organization“ од Ерусалим, всушност нивниот “ Department of Publicity“ во списанието Kivunim весник за јудаизмот и ционизмот; Journal for Judaism and Zionism; Issue No, 14- Winter, 5742, February 1982.

Стратегијата за асиметрично дробење и растурање на арапските противници, или нивно трансформирање во безопасни, нефункционални парадржави, разделени од внатрешни конфликти и регионална фрагментација, совршено јасно е изразена во оваа студија. Се наведува следното: “Сирија ќе распадне во склад со својата етничка и религиозна структура во неколку држави, како што е денес Либан, така ќе настане шиитска алавитска држава покрај брегот, сунитска држава во подрачјето на Алепо и друга сунитска држава на Дамаск, а и Друзите  исто така ќе воспостават своја држава…Ваквата ситуација ќе биде гаранција за мирот и безбедноста во регионот за подолг период, и оваа цел е веќе на дофат денес “. Израелски дисидент проф. Исраел Шахак, кој на англиски јазик ја преведил студијата на Јинон, тврдел дека визијата за постепената фрагментација и внатрешна поделба на арапските држави во засебни етнички и верски ентитети презентирани во студијата стана составен дел на израелската стратешка мисла, а со понатамошниот развој на настаните после втората ирачка војна и соборувањето на Садам Хусеин во 2003 година, ја истакнувал целосната кохерентност на американската геополитичка визија за прекројување на Блискиот Исток и планот Јинона.

Ако некој се сомнева во автентичноста на содржината на планот Јинона (професорот Шахак го превел на почетокот на втората деценија на 21 век), тој бил потврден со неговите експлицитни изјави на долгогодишниот шеф на началникот на Генералштабот на израелската армија и министер за одбрана, Моше Јаалон. Она што тој го изјави како израелски министер за одбрана во октомври 2014 година во интервју за Националното јавно радио за време на неговата посета на Вашингтон, го потврди сето она што беше наведено во студијата на Јинон и, исто така, укажа дека нејзината содржина со целосна пареа, во соработка со американската политика, се спроведува на Блискиот Источните простори. Јаалон потоа вели: “Границите на Блискиот Исток апсолутно ќе се променат … тие веќе се променија, бидејќи сирискиот претседател Башар ал-Асад повеќе не може да ја обедини својата земја и контролира само 25 отсто од Сирија”. Според Јаалон, повеќето арапски држави немаат “реална историја”, туку тие  “вештачки се исцртани со фамозниот  британско-француски договор Сајкс-Пикот-Sykes –Picot  на урнатините на Османлиското царство. Египет секогаш ќе остане Египет, но Либија, Сирија и Ирак се вештачки државни творевини и денес сме сведоци на нивниот колапс. “Тој не можеше да биде подиректен и во функција на израелскиот министер за одбрана, пред очите на целиот свет, заговара расцепување на суверените арапски држави. За воља на вистината, при тоа секогаш мора да имаме на ум дека тоа се земји кои никогаш не сакаа да потпишат мировен договор со Израел и кои биле во војна од 1948 година. Потпишани се само договори за прекин на огнот и раздвојување на силите, ама никогаш документ кој во формална смисла би значел крај на војната со Израел. Од овој непобитен факт, Израел извлекува легитимитет на индиректна и директна воена акција кон овие земји. На евентуални прашања, со кое право израелските борбени авиони ладнокрвно упаѓаат во сирискиот воздушен простор,израелскиот одговор е секогаш исклучително едноставен - па ние сме во војна, а ако сакаат мир, тие го имаат нашиот телефонски број, како што знаел да каже покојниот(убиен) израелски премиер Јицак Рабин.

На безбедносната конференција во Минхен во февруари 2016 година, Моше Јалон, тогаш уште израелски министер за одбрана на Израел , ги повторувал своите и очигледно официјалните ставови за израелската политика за иднината на земјите од Блискиот Исток околу Израел. Јаалон потоа изјави дека е песимист во врска со можноста за постојано примирје во Сирија и вели: “За жал, ќе мораме да се соочиме со хронична нестабилност во многу долг период. И ова е дел од една голема стратегија за да се избегне враќањето на минатото, зборувајќи дека повторно ќе ја обединиме во Сирија. Како е ова возможно? Знаеме како можеме да направиме омлет од јајца, но навистина не знам како може повторно да направиме јајце од омлет. ” Јаалон потоа рече дека “Сирија ќе биде претворена во енклави под ефективна контрола на верските и етничките групи, вклучувајќи ја и алавитската заедница на претседателот Башар ал-Асад, верското малцинство Друзи, курдската етничка група и областа на мнозинството сунити. Тогаш би можеле да соработуваат или да се борат едни против други “.

Во јануари истата година, на конференција во Тел Авив, тој за (инфо: “Times of Israel“) дека Израел на Иран го гледа како главна закана од вооружените групи во Сирија. Тој експлицитно истакнал: “Во Сирија, ако имаме избор меѓу Иран и исламската држава, ја избирам исламската држава. Нема капацитет што го има Иран “.

Со цел за да нема забуна, за израеското Воено радио, изјавите на Јаалон ги надополнил тогашниот шеф на израелското Ministry of Intelligence Services,, односно шеф на разузнавачката служба, Рам Бен-Барак, велејќи: “Мислам дека на крајот Сирија треба да се трансформира во региони, под контролира на оние сили кои всушност ги контролираат деловите на територијата. Би било лудо власта во државата со сунитско мнозинство да се врати во рацете на Алавитите, кои во популацијата учествуваат со 12 отсто “.

За израелско и американскиот план за поделба на државите на нефункционални ентитети кои не би претставувале закана за за Израел и американските и сојузнички економски инетерси зборува геополитичарот  Вилијам Енгдал, автор на познатата книга “Векови на војување”.

Во една статија насловена како “Ердоган, Салман и суннската и предстојната војна за нафта” објавена во почетокот на 2016 година, Енгдал вели: “Саудијците и нивните сојузници, во согласност со плановите на САД и Западот, имаат намера одново да ја редефинираат поделбата на османлискиот Блиски Исток од 1916 година , следејќи ги притоа своите неразумни амбиции на прераснување во респектабилна светска сила. Тука уште во игра е и Израел, чие однесување за времетраењето на последната блискоисточна криза претворено во насочено завадување на сите други актери, а всушност ги следи сопствените експанзиски цели за проширување кон своите соседи. Премиерот Нетанјаху неодамна го објави својот стратешки сојуз со Саудиска Арабија на Салман и Турција на Ердоган. Неопходно е да се додаде дека Израел неодамна откри големи резерви на нафта на окупираната Голанска висоравнина и на нив противправно полага амбиции, чие остварување ќе му овозможи доколку Сирија како држава евентуално се распадне. Инаку, овие извори на нафта биле откриени од израелската ќерка, малку позната фантомска компанија “Genie Energy” од Њу Јерси, во чиј надзорниот одбор се Дик Чејни (поранешен американски потпретседател за време на мандатот на Џорџ Буш-оп.), Лорд Јакоб Ротшилд и поранешен директор ЦИА Џејмс Вулси “.

На израелската стратегија, почнувајќи од иранската идеолошка и геополитичка позиција, д-р. Рухолах Кадери Кангавари, директор на Институтот за наука и истражување “Ибн Сина” во Сараево, во сеопфатна статија за “ПИС – весник за политика и меѓународни студии”,-PIS- Journal of politics and international studies”,  објавена во број 1 од 2016 година. Анализирајќи го воениот хаос на Блискиот Исток, го наведува следното: “… Во сето ова, ционистите гледаат значајна можност да се искористат од екстремистите, да го зајакнат својото влијание врз нив, да го оддалечат било каква закана од Израел и искористат салафитите и останатите екстремисти за пресметка со државите кои Израел ги смета за свои непријатели..Ционистичкиот режим токму преку нив, разгорувајќи и потикнувајќи секташтвото, ефикасно ги реализира своите цели на Блискиот Исток … ”

Примарниот и неоткриен интерес на Израел е разбивање на Сирија и исчезнување од политичката карта, а со тоа и задржување на сириската територија окупирана за време на војната во 1967 година, вклучувајќи ја и Голанската висоравнина со своите енергетски и водени потенцијали и целото Галилејско езеро чие источно крајбрежје беше под сириска контрола до пред војната. Ако ја нема Сирија, не постои повеќе спор околу линијата на разграничување на источниот брег на Галилејското Езеро, ниту Израел ќе има на кого да му го врати Голан. Затоа, израелската геополитичка стратегија смета дека е поприфатлива опцијата на границата да има различни исламиски групации , наместо организирана, меѓународно признаена сириска арапска држава. Таквото промислување истовремено е и парадигма на целата американска и сојузничка стратегија на просторите на Сирија и Блискиот Исток – употребата на “исламскиот“ ектремизам и секташките поделби како инструмент за регионална прекројување преку уништување на не само поедини режими, како што тоа сака да прикаже, туку на цели арапски држави. Се со цел да ги наметнат сопствените геоекономски и геополитички интереси и заштитат клучните регионални сојузници, на Израел и Заливот.

Но, наизглед невообичаено, после неоспорните ефекти на израелската долгорочна стратегија во соработка со американските сојузници, во израелските медиуми се појавуваат сомневања во одржливоста на таквата структура во која Израел по уништувањето ќе биде опкружен со сунитски екстремистички групи,а на својата врата би го имал шиитскиот и проиранскиот Хезболах, што е особено е иритантен за Израел и, објективно гледано, опасен противник. Хезболах во 2006 година беше воено и политички далеку послаб од денеска, за време на израелскиот воен напад врз Либан, како операција за отворање на тогашниот американски план за Блискиот Исток, предизвикувајќи големи загуби на израелските сили кои не успеаја да ја постигнат единствена цел на војната. Тие практично претрпеа пораз, за ​​првпат по египетскиот распад на израелската линија Бар-Лев во во дамнешната 1973 година. Израелските воени експерти тоа искуство неизбежно и неговите лекции неизоставно ги вклучуваат во своите калкулации.

Така, израелскиот пензиониран разузнавач, генералот Азер Цфир, јавно, во весникот Хаарец, на средината на 2015 година, изразува сомневање во владејачката концепција дека вистинската опасност за Израел представуваат само  силните противнички држави, како што се Арапската Либија, Ирак или Сирија или Иран, а со тоа и нивното уништување во било која комбинација треба активно да се поддржува а дека движењата како Ал Каеда или ИСИЛ се секундарна опасност. Напротив, Цфир смета дека активностите на разни сунитски исламиски вооружени групи, како и про-иранскиот Хезболах во Сирија, ако падне Асад, ќе биде многу тешко да се контролираат и дека тие ќе претставуваат прва класа на стратешка закана за државата Израел. Цфир предупредува: “Сирија ќе се претвори во црна дупка со хегемонијата на екстремистички групи, а нејзините граници во полигон од кој ќе започнат нападите врз Израел. Стабилноста на Јордан ќе биде загрозена и уништената кревката либанска секташка и идеолошка рамнотежа “.

Тука тој, всушност се прашува дали дошло време за спроведување на завршната фаза на израелскиот и американскиот “мастер план“, кој настапува после разбивањето на непријателските арапски држави. А, тоа е пак, воспоставување на контрола над новите парадржавни ентитети создадени по етнички и секташки разделени подрачја кои ги контролираат различни вооружени формации, и на основа тоа создавање на нов геополитички поредок во склад со израелските и американските интереси. Повторно, на јавните настапи на поранешните разузнавачи и ниско рангирани службеници им се сондира терен антиципираат идните настани.

Всушност, станува збор за објавување и воведување на следната фаза од големата и досега неверојатна упорност и прецизна точност на израелскиот геополитички план. Тоа е идна вооружена конфронтација со Хезболах и други ирански иселеници во израелската средина и преку ова објавување на намерите на конечната резолуција на конфронтацијата со Иран во еден или друг начин. Дали тоа ќе биде преку медијациони војни, хибридна акција за внатрешни ирански ситуации во соработка со американските сојузници или директни конфликти со цел да се постигне мирно решение или во комбинација од сите овие можности останува да се види. Во секој случај, на агендата на израелската политика, откако очигледно се постигнува стратешка супериорност над арапските противници и во Арапската лига како целина, амбасадорот треба да го реши односот со иранската компонента на геополитичкиот комплекс на Блискиот Исток. Како резултат на тоа, продолжувањето на израелските воздушни напади по целите на Сирија не се фокусираа само на инфраструктурата на Хезболах и на иранските воени сили во Сирија, туку и на пораката дека Израел има свои интереси во решавањето на сириската криза, од која не сака да се откаже. Протерувањето на Хезболах и неговите придружни шиитски воени формации и иранските сили од Сирија се само дел од израелските цели.

Во целосна согласност на Јиноновиот план и неговата подоцнежна ефективна имплементација на терен, што е  недвосмислено разоткриено од експлицитните изјави на израелскиот министер за одбрана Јалон, студиите на американските разузнавачи и истакнати геополитика поврзани со моќни и политички одлучувачки влијателни think- tankovi. Постои силна содржина и историска корелација меѓу нив.

Така, во јули 2006 година, истовремено со американскиот државен секретар Кондолиза Рајс, на прес-конференцијата во Тел Авив, беше објавено раѓањето на “Новиот Блиски Исток со породилни маки“, симболизиран од тогашната либанска војна и израелската воена интервенција, истакнат магазин на американската копнена војска и воздухопловство  “Armed Forces Journal” објави студија на пензионираниот американски разузнавачки полковник Ралф Петерс под насло “Blood Borders”, која, набрзо заради својот “пророчки” карактер, стана широко позната и читана, дури и военото училиште на НАТО во Рим ја користела за обука како тема на своите “воени игри”.

Во “Blood Borders”, Питерс ја истакнува својата визија за иднината – на демократски трансформиран Блиски Исток заснован на правдани исцртани граници на држави, со што ќе биде сосема стабилен регион, безбеден за американскиот и западниот капитал и сигурен извор на енергија и насоки на нивниот транспорт кон САД и европските сојузници. Таквиот Блиски Исток, според Питерс, ќе резултира со вишок на наводно неоправдани постоечки граници на земјите од регионот и создавање на нови државни ентитети исклучиво според етнички, верски и секташки критериуми. Со тоа според авторот, после протерувањето на сите овие верски и национални субјективитети во посебни државноправни кутии, конечно да создаде безбеден и траен мир. Едноставно кажано, различните етнички и религиозни групи треба да се одвојат и да се поделат во одделни државни правни ентитети – сунитите во еден енититет, шиитите во друг, Курдите во трет, според полковникот Петерс, се додека на крајот, сите не бидат среќни и задоволни во своите практично изолирани “ бантустани“. Постојните “неприродни” земји, како што се Сирија и Ирак, ќе бидат поделени и ќе престанат да постојат. На мапата објавена со текстот даден е преглед на идните држави и државчиња и нивните граници по неизбежна серија на меѓусебни војни, прогони и обиди за истребување на одредени етнички и верски заедници. Оваа ново исцртување на границите би ги заменило границите кои со поделбата на Османлиското царство со тајниот договор на Марк Сајкс и Франсоа Жорж-Пико, познат како договор за Сикес-Пикот од 1916 година, во согласност со нивните интереси ги привлече Британците и Французите и со тоа ги подели сферите на влијание на освоените османлиски Блискоисточни имоти. Како и денес, така и тогаш, со пресложување на регионот се занимавале самопрогласени стручњаци за блискоисточна проблематика, па така, колку за пример, британскиот заговорник при потпишувањето на тајниот договор со францускиот дипломат Марк Сајкс, син на бароницата Сер Таттон Сајкс, Блискиот Исток го запознал за време на туристичките патувања на кои како дете го водел неговиот татако, а арапскиот јазик му остана трајно непознат.

Извор:geopolitikanews




Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


two + 5 =

%d bloggers like this: