За жал, американските аналитичари неодамна повторно Балканот го нарекоа  клучна област на “новата Студена војна” и “бојно поле” меѓу Западот и Русија. Во исто време, тие нагласуваат дека Американците ги губат своите позиции, додека од другата страна Москва, гради и во моментов претставува вистинска закана за западните интереси во регионот. Во одредена смисла ова е точно, но само во делот каде што американските стратези тврдат дека Москва ги зајакнува врските со земјите од регионот.

“По обединетата реакција на Западот околу труењето на Сергеј и Јулија Скрипал и протерувањето на руските дипломати, Балканот стана особено важен регион. Русија бара начини за одмазда и во исто време на Москва и` се отвораат нови можности. Русија на Балканот гледа како на битка во политичка војна “, изјавил за” Њујорк тајмс “Марк Галеоти од институт за меѓународни односи на Прага.

“Русија успешно го прошири своето влијание и нејзината конкуренција на Балканот може да предизвика уште еден бран на нестабилност.

Плашејќи се од влијанието на Москва, ЕУ веќе работи на перспективите за членство на Босна и Херцеговина, Србија, Црна Гора, Македонија, Албанија и Косово, но бара фундаментални реформи. Вашингтон, пак, за возврат гледа и на потенцијалните безбедносни закани за балканските земји кои се членки на НАТО-алијансата “, продолжува Галеоти.

Интересно, е тоа што во ек на “блиско источната криза“, која се споредува со кубанската криза од почетокот на 60-тите, Њујорк тајмс речиси буквално ја повторува тезата на американскиот разузнавачки аналитичар центар Стратфор Џорџ Фридман од 2014 година, кога американскиот стратег Балканот го вклучи во подрачје на напнатост каде ќе се води конфликт помеѓу Русија и Западот.

Пред четири години Фридман ја изнесе тезата од  голема потреба  Стејт департментот да се ангажирана во регионот, која ја прикажа како панична заради брзото зголемување на влијанието на Русија на Балканот и губењето на американското влијание. Се чини дека во одредени кругови овој тренд продолжи и под претседателот Трамп и има знак дека денес е уште поинтензивен  отколку порано.

Русија смета дека “зголеменото влијание” на Москва на Балканот воопшто не постои. Напротив, многумина веруваат дека Русија на Балканот, прави многу малку, речиси ништо.

Некаде од објективни причини, а некаде заради опуштениот балкански начин на водење бизнис. Во исто време, во Стејт департментот се запали алармот, од каде упатуваа страшни упатства до амбасадите во регионот, барајќи од вработените “конкретни резултати” .

Што подразбираат овие резултати? Вашингтон во Белград брза и испраќа, најблаго кажано, многу “сомнителни” пораки до српското раководство, само поради тоа што не успеваат да ги убеди српските власти да наметнат антируски санкции. Покрај тоа, иако не е учесник во процесот, Вашингтон ја повикува Србија да ги почитува сите барања на кои ЕУ инсистира да ја прифати земјата како полноправна членка на “европското семејство”. Дури и се доаѓа до нивото на навреди кои ја придружуваат “укори” испратени до официјалниот Белград дека ги изиграл на Американците.Aleksandar Vučić na tri stoliceФОТО: Илустрација, Александар Вучиќ

Од друга страна, истиот Александар Вучиќ редовно зборува за “европски пат” на Србија и дека не работи на ниту едно стратешко партнерство со Русија, иако не му сметаат руските тенкови и авиони. Претседателот на Србија со иста насмевка комуницира со делегацијата на руските либерали и им раскажува за “европскиот избор”, но со исто возбудување е подготвен да комуницира со рускиот “патриотски блок”. Да се ​​биде претседател на Србија денес е “двосмерен колосек”, тешка театарска работа, која истовремено бара да има недвосмислен проамерикански и про-руски став. Јасно е дека одлуката еднаш ќе биде донесена, и ова може да биде можно само во воена состојба, што Стратфор предвидува и во нешто поблага верзија на “Њујорк тајмс”.

Се разбира, Балканот не е само Србија. Неодамна, грчкиот печат издаде предлог за создавање одбранбен блок на држави кои претрпеле и страдале од Албанците. Според грчките медиуми, оваа “антиалбанска антанта” треба да се состои од Србија, Црна Гора, Македонија, Италија и Бугарија, иако таа никогаш не била во голем конфликт со Албанците.

Грците се големи сонувачи. Тие и денес се уште чекаат за враќање на Константинопол, ама прво мора да се согласат со Македонија за името на оваа поранешна југословенска република. Дури тогаш можам да зборувам за некаква “Антиалбанска антанта”. Но, сепак, идејата за заеднички анти-сојузнички фронт е веќе родена.

Се разбира, создавањето на овој сојуз нема го дозволи САД. Тие се премногу врзани за базата на Бондстил и генерално со Албанците како сојузници.

Покрај тоа, постои иницијатива на група Срби и Црногорци за про-руската ориентација што сугерира создавање нешто како новото Движење на неврзаните на Балканот. Во Брисел и во Вашингтон оваа идеја се смета за “субверзивна” и директен напад врз работата на претставници на амбасадата, невладините организации и медиумите.

Lavrov - Bondsteel bazaФОТО: Илустрација, Сергеј Лавров и базата Бондстил

Патем, кога сме во медиумите, откако се разбудија од дваесетгодишниот сон, американските емисари, кои се претстават себеси како претприемачи, почнаа масовно да купуваат дневни весници на Балканот, телевизиски канали и радио станици. Тие купуваат се што можат во регионот, без оглед на важноста и тежината.

Од друга страна, Русија со години се обидува да регистрира барем еден канал во Србија или Бугарија со години. Досега публикациите за про-западен Балкан се уште не се отфрлени од традиционалните, но ако тој тренд продолжи, во рок од неколку години ќе имаме ситуација во овој регион како во Русија во доцните 1980-ти и раните 1990-ти, кога речиси сите истакнати новинари имаа проамерикански ставови и други мислења беа потиснати од неофицијална цензура.

Без оглед на тоа што велат медиумите и корумпираните политичари, Словените живеат на Балканот, кои се уште се чувствителни на пропагандата на “европското добро против тоталитарното зло”, без разлика дали станува збор за земји кои се во ЕУ или сакаат да влезат.

Според општо прифатениот став, САД не располагаат со финансиски и човечки ресурси за доволно да се справат со Балканот.

Во исто време, Американската амбасада и ЦИА испраќаат луѓе во регионот кои не се запознаени со областа. Постојат исклучоци, но тие само го потврдуваат правилото. Од друга страна, во амбасадите на САД во регионот,букти пламенот на месијанските амбиции. За нив, правилата на демократијата се исти за сите, па затоа нема смисла да се замара со локалните детали од секојдневниот живот и историјата. Меѓутоа, оваа практика со години ги запоставува националните карактеристики на локалното население.

M-84AKФОТО: Илустрација, команден тенк М-84К

Луѓето од регионот се чувствуваат непријатно во врска со ова, тие се фрустрирани и доаѓаме во ситуација на крајот да се бара помош од “браќата Русит” бидејќи со нив може срдечно да се разговара, да се пие, и позајмува пари за кој се нема намера да се врати.

Општо земено, “духовното сродство” може да биде моќно средство за влијание, но “братството и единството” одамна исчезна од политиката. Значи, САД се повеќе се плашат од себеси и нејзините слабости отколку од враќањето на Титовото “братство и единство”.

Се разбира, ситуацијата во која двете страни, Русија или, подобро кажано, малкумина од оние кои активно учествувале во балканските прашања и САД во исто време се сметаат за “изгубени” и “заостанати” на Балканот е единствена ситуација.

Во Москва, на пример на академско ниво, воопшто не владее паника, бидејќи за нив Вучиќ е заштитник на глобалниот капитал кој во блиска иднина има намера да го признае Косово, а Србија да ја препушти на милоста и немилоста на Брисел. Тогаш Албанците ќе превземат сè, ама не си војна, туку Вучиќ тоа ќе им го даде. Заради тоа многумина, во Русија, веруваат дека ништо не треба да се прави, бидејќи секако ќе бидат протерани од Балканот. Овие ставови не се ретки.

Сепак, од друга страна, се повеќе и повеќе луѓе во Белград се убедени дека е потребно да се чека почека српската армија да ги добие и да научи како да ракува со новите тенкови Т-72, ​​бидејќи проблемот со Косово може да се реши само со сила, бидејќи тоа е единствениот јазик што го разбираат Албанци. Само пред неколку години да се каже гласно нешто слично беше незамисливо.

Во овие дискусии за “борбите на Балканот” постои уште еден интересен аспект, особено интересен за оние кои добро се сеќаваат на почетокот на 90-тите. Во тоа време, областа на поранешниот Советски Сојуз се сметаше за “бојно поле” и “зона на конкуренција”. Овие идеи кружеа на американскиот врв. За САД ова беше форма на понижување на Русите и прослава заради победата во Студената војна. Во Москва, прво се зборувало дека постсоветскиот простор претставува руска зона на влијание, а потоа Москва почна да се однесува глупаво се додека не беше поразена. Меѓутоа, работите подоцна се промениле и сè завршило поинаку. Некои земји останаа во американската сфера на влијание, како што е Грузија, а други полека се преселија во Евроазиската економска унија, Договорот за колективна безбедност (ОДКБ) и Шангајската организација за соработка (ШОС).

Сега, како што пишуваат Страттфор и Њујорк тајмс, “бојното поле” се преселило од руските граници и моментално е на Балканскиот полуостров. Исто така постои и Украина, но таа земја е посебен клинички случај кој чека реанимација.

До одреден степен, американските аналитичари се во право. Балканот беше, е и ќе биде не толкаво “подрачје на влијание”, туку вечна главоболка која сигурно нема да ја излечи ниту “европска демократија”, ниту пиењето на ракија со Русите. Има многу работи што треба да се сменат во регионот, првенствено во политичките структури и на врвот на владите, а тоа нема никаква врска со географијата.

Извор:logicno

Откажи одговор

Ве молиме внесете го вашиот коментар
Ве молам ставете го вашето име