Втор дел. Исламот поседува посебен поглед на политиката и на власта, кои е утемелен на начелата кои се прифатливи за исламот, а после се поставува прашањето: Зарем една верска традициа воопшто треба да има став за политика и за власт, па према тои след и исламот да ја образложува својата посебна политичка теорија? За ова прашање се разговарало, се дебатирало и се истражувало многу и многу научни трудови се објавувале за ова прашање. Врз основа на разни дискурси имаме и разни мислења. Во западната култура поимот вера не ги опфаќа сите аспекти на човековиот живот, туку само поединечен и индивидуален однос на релациа човек-Господ, така не оставајќи простор за општествено-политички прашања. Спрема тоа, сметаат дека општествено-политичките прашања на меѓусебниот однос на државата и власта, прашањата на односите помеѓу луѓето и власта, меѓународните прашања и слично, се наоѓаат надвор од рамките на односот поединецот и Господ, и таквите прашања се сметаат кај нив за страно на една верска традициа. Сепак, од исламска гледна точка, религијата е сеопфатна, концепт што ги опфаќа сите индивидуални, оштестени и социјални теми на човекот, вклучувајќи го и прашањето за неговиот однос со Господ (ибадат), прашањето за меѓучовечките односи (муамелат), брачно право (мунакехат), наследно право (фераиз/ирс ), кривично-казнено право (укубат) и целосен опсег на социо-политички, општествени и меѓународни прашања. Во исламот, Господ е владател на човекот и светот, така што полињата на политиката, економијата, образованието, воспитувањето, администрацијата и сите други работи во врска со човечкиот живот се регулираат со збир на религиозни прописи и вредности.

Политичките системи што се повикуваат на ислам се формирани во голем број земји населени со муслимани. Така, на пример, некои држави во нивното име не се одвојуваат од религиозниот систем и го носат името како Исламска Република Иран, итн. Нема подетално да навлегуваме во уредувањето на одредени држави, туку само ќе наведеме некои аргументи кои се предмет на разговор и истражување на оваа тема, и тоа најнапред дали е политиката составен дел на исламот, дали политиката е целосно спротивна на исламот и врската помеѓу исламот и демократијата и како муслиманите што живеат во Европа и Америка можат да се интегрираат во демократските општества, додека ги задржуваат постулатите, принципите, изворите и традициите на својата вера.

Кога станува збор за односот меѓу исламот и демократијата, генерално се признаваат две точки:

  1. инкомпатибилност: немуслимани-исламофоби, како Самуел Хантингтон и Бернард Луис, кои го сметаат исламот како деспотски, што не е точно, а муслиманите, како Абу Ела ал Мавдуди, кој сметаше дека демократијата, без исклучок е корумпирана;
  2. компатибилност: немуслиманите како Робин Рит, Гунар Мирдал, Џон Еспосито, Греам Фулер, Оливиер Рој, Хенри Корбин и некои муслимани кои веруваат дека политичкиот систем на исламот се заснова на делиберативни принципи; личности како што се: Зиаудин Сардар, Тарик Рамадан, Рашид ал Ганоши, Хасан Тораби, Коршид Ахмед, Неџметин Ербакан и др.

Еден дискурс смета дека не постои суштински реципроцитет меѓу демократијата и исламот, но меѓу нив постои само несогласување и во никој случај не може да се воспостави хармонија помеѓу овие два контрадикторни системи, затоа што демократијата е неверување а исламот е вера; демократијата е плод на човечката мисла, а исламот е објава која потекнува од Господ. Професорот Абид еш-Ша’рави и следбеници на шеикот Текиудин Бинха се убедени во овој дискурс. Така, професорот Еш-Ша’рави наброја бројни противречности меѓу исламот и демократијата:

– демократијата е плод на човековата мисла, додека исламот е објава од Господ;

– моќта во демократија е владеење на народот, а во исламот е владеење на Законот (Шеријатот);

– видот на владата во демократијата е република, а во исламот халифат;

– во демократијата народот е извор на законот, додека во исламот извор на закон е Шеријатот;

– судскиот систем во демократија е граѓански, а во исламскиот Шеријат;

– во демократија владателот се определува на некое време, додека во исламот халифата е владетел доживотно;

– во демократија, дозволено е востание против владетелот и непослушност кон него, а во исламот не е дозволено непослушување, освен ако халифата се буни и не се покорува на Господ;

– во демократијата дозволено е формирање на спротивставени страни врз основа на неисламски критериуми, а во исламот не е дозволена активност на партии, освен исламски;

– во демократија луѓето се поделени во две групи: поддржувачи и противници, во исламот не постои двојно општество (според мислење);

– демократијата не е советување, туку систем на управување, советувањето во исламот не е правило, туку само изразување на мислење и проценка на мислењето;

– демократијата не придава посебно значење на потеклото и изворот на мислењата и верувањата, додека во исламот потеклото на верувањата и мислењата е Објава;

– во демократскиот систем доминира секуларното мислење, а во исламот владее Шеријатот;

– животот во демократскиот систем се заснова на материјален интерес, во исламот врз основа на духовност и вера во Господ;

– во демократијата моќта припаѓа на мнозинството, а во исламот му припаѓа на Шеријатот;

– задоволството и среќата во една демократија се поврзани со најголема можна употреба на залудни материјални ресурси, додека во исламската цивилизација постои вистинска среќа во остварување на задоволството на Господ, и уште други вакви аргумнети.

Овој дискурс верува дека во интерес на верата, демократијата треба да се напушти бидејќи прифаќањето на демократијата ќе предизвика загрозеност на верата.

Вториот дискурс смета дека исламот и демократијата се разликуваат по термините, основите и принципите и дека не може да се воспостави обединување меѓу нив, но се убедени дека ако во исламските земји дојде на власт демократскиот систем, во вистинска смисла на зборот, и ако гласот на народот биде мерка и, исто така, претставниците кои би биле избрани од народот во парламентот ги обликуваат своите барања од народот во закон, а доколку кабинетот ја стекне довербата на избраните претставници од народот, печатот и медиумите да се слободни, партиските активности да се легални и законити, да нема корупција и дискриминација, судството да е независно од другите гранки на власта и личности – тогаш под покровителство на таквата демократија се обезбедува погодна основа за развој на исламот и воспоставување на власт и спроведување на Шеријат. Затоа, ова гледиште верува дека религијата првично не треба да се издвои на страна, во интерес на демократијата или, со други зборови, со зајакнувањето на демократските институции и ширењето на демократијата ќе се воспостави развојот на исламот и примена и спроведување на Господовите одредби.

Третиот дискурс верува дека постои врска помеѓу исламот и демократијата, всушност ние во исламот имаме демократија и нема потреба да ја копираме западната демократија. Овој дискурс, како и претходниот дискурс, не смета дека, во интерес на демократијата, религијата треба да се издвои или дека демократијата треба да биде запоставена во интерес на религијата. Значи, ова е еден среден дискурс и исто како што Имам Али, р.а., секогаш препорачал рамнотежа и умереност во нештата, овој дискурс е поблизу до суштината на исламот и е далеку од претерување и екстремизам.

Овие дискурси се тесно поврзани со дискурсите поврзани со легитимитетот на власта во исламот. (Окултизам, религија и политика од Мухамед Шемоски)

Секуларизацијата на луѓето и нивните општествени заедници, некои сметаат дека е најголемо достигнување на сегашната цивилизација, додека други, не помалку бројни, ја доживуваат како нешто најпогубно и најразорно за човекот и неговиот статус. Оливи Рој, од друга страна, се занимава со односот помеѓу секуларизмот пред се во Франција и исламот и се обидува да даде нов стимул и нов проток на дискурс за исламот и неговото место во секуларизираните делови на светот, изложувајќи многу стереотипи што ги култивираат и кон исламот и кон нејзините членови. . Како своевидна реакција на законот против носење шамии и депортирање имами од Франција, кој прерасна во систематски напад врз сите муслимани и исламот, тој ја напиша книгата Секуларизам во соочување со исламот. Ова непријателство се заснова врз верувањето дека исламот не може да се интегрира во француското, а со тоа и во секуларното и либерално општество. Во своето истражување, Рој го побива ваквиот став и докажува дека муслиманите не само што можат да живеат во такво опкружување, туку можат да го одржат идентитетот на вистинските верници. За сфаќањата на ваквата концепција на исламот и компатибилноста на исламот во западната демократија во дискурсот на Оливие Рој, видете повеќе во споменатата книга.

Еден од најистакнатите и најгласни политичари кои се залагаа дека муслиманите треба да се вклучат во политиката е Неџметтин Ербакан во Турција. Во таа смисла е изјавата на Неџметтин Ербакан: „Муслиманите кои не се грижат за политика, ќе управуваат политичари кои нема да се грижат за исламот“. Затоа, тој реши да влезе во политика. Тој за прв пат успеа да влезе во парламентот како независен кандидат на изборите во 1969 година, потоа тој ја формира Партијата за националнен статут една година по изборите. Неговата политичка партија наскоро беше затворена за наводно кршење на нормите на секуларизмот. Тој не беше теолог, туку машински инженер, докторираше на Универзитетот во Ахен во Германија, но веруваше дека исламот не е објавен со цел да се повлече и затвори во џамии, туку да управува со општеството.  (Окултизам, религија и политика од Мухамед Шемоски)

Кога станува збор за муслиманите кои живеат во Европа и Америка и нивниот начин на живот кој се вклопува во демократските системи на тие земји, без да се отстапи од главните принципи на исламот, детална анализа направи Тарик Рамадан, во книгата Евро-американски муслимани и иднината на исламот.

Меѓу другото, тој вели: „Сепак, две работи треба постојано да се потсетуваат: прво, дека за муслиманот исламското  учење ако е добро разбрано и применето, е погодно за кое било место и за кое било време, и дека ова е смислата на поимот Алемијјетул -Ислам (светска димензија на исламското учење). Второ, поимите за Дарул-ислам, Дарул-харб и дарул-ахад не потекнуваат ниту од Куранот, ниту од суннетот. Всушност, тоа е човечки напор, историски определен, да се опише светот и да се обезбеди муслиманската заедница со стандарди, прилагодени на реалноста со која ќе се мери светот. Оваа состојба сега е целосно изменета, а денес е неопходно да се вратиме во Куранот и во суннетот, во светло на нашето опкружување, да се продлабочат анализите со цел да се развие нова прилагодена визија за контекстот и од неа да се формулираат соодветни правила. Предуслов за ова е преиспитување на исламското учење.

Постојат ајети  во Куранот кои се однесуваат на управувањето и политиката. Праксата на Мухамед, а.с., исто така зазема важно место во овој поглед. На пример, куранските изрази „улул-емр“ (оние што владеат), „ита’ат“ (послушност кон владетелот), „шура“ (договор / консултација) и „сулх“ (мир) се сите примери на кур’ански реферемци во погледот на политички и правни решенија. Покрај тоа, постојат  Кур’ански ајети кои се однесуваат на правни институции, како и оние што се однесуваат на политика и управување. Сепак, во исламот не е можно да се ограничи концептот на управување и политика во една парадигма, за разлика од принципите на верување и столбовите на исламот. Историјата ни покажува дека во исламскиот свет, уште од времето на Мухамmед, а.с., имало многу форми на државни уредувања, дури и кога ќе ги исклучиме изборите во раниот период на исламот и квалитетите прикажани на тие избори. Дури и ако не можат да се видат некои големи методолошки разлики помеѓу овие видови на управување, разликата е евидентна во деталите. Оние кои не се свесни за принципите на овие различни методи на управување, секој од нив го разбираат како посебен систем. Овие разлики беа резултат на оние аспекти на религијата кои се отворени за толкување и кои се однесуваат на подрачјето на независно расудување (иџтихад).

Ако ја погледнеме биографијата на Мухаммед, а.с., ќе видиме дека тој беше и државник, го водеше градот Медина, кој беше град-држава, беше дипломат, одговараше и преговараше со други кралеви, цареви, императори и сл., а потоа запечатуваше со неговиот прстен и оверуваше важни документи, договори, итн.

Затоа, муслиманот не смее да остане рамнодушен затоа што се знае принципот: ако човекот не се занимава со политика, политиката ќе се занимава со него. Тука е важно да се споменат два хадиса во кои се вели дека не е муслиман оној кој не се грижи за проблемите на својата заедница и дека најдобар е оној што е најкорисен за општеството. Муслиманот мора да биде информиран за неговата реалност и за текот на настаните околу него, затоа што пасивноста, рамнодушноста и незаинтересираноста не се патот на вистински верник. (повеќе во книгата Окултизам, религија и политика од Мухамед Шемоски)

Затоа муслиманот мора да се занимава со политика и треба да гласа. Замислете кога не би гласале муслиманите во Турција, во Македонија, во Босна и Херцеговина и во другите држави, во тој случај кој и како би владеел. Негласењето е погрешно, со тоа го бришеме нашиот опстанок и го губиме нашиот легитимитет. Затоа дргаи верници искористетеја својата шанса и своето право и излезете на гласање. Со тоа потврдувате дека постојувате на овие простори.

Автор: м-р.Мухамед Шемоски