ПОЛСКА

Полска на чекор на референдум за излегување од ЕУ?

Тензиите помеѓу институциите на Европската унија и полската влада предводени од Националната конзервативна партија “Право и правда” растат и се чини дека Брисел се повеќе станува еден од најголемите непријатели на Варшава, пишува “Дојс Веле”.
“Излеговме на крај со Грција на Алексис Кипрас, ќе излеземе на крај и со Полска на Јарослав Качински”, така дипломатите на ЕУ размислуваа во 2015 година по изборната победа на национално-конзервативната партија “Право и правда” (ПиС).
Иако многу политичари во Брисел не сакаат да се сетат на периодот 2006-2007 година, односно кога Качински беше премиер на Полска, тие беа прилично мирни за време на формирањето на новата влада во Варшава во 2015 година.
Качински на крајот не влезе во владата, беше формирана од  Беате но наскоро стана јасно: тој е оној кој ги повлекува сите конците од позадината, влијае на најважните политички одлуки или пак дури и самиот ги носи.
Првично, многумина во Брисел на тензиите помеѓу Европската унија и новата полска влада гледале како обид од Качински со цврст став себе си да си обезбеди  почитувачки став во неговата земја, но и надвор од неа.
Сепак, проблемите наскоро се проширија. Во јануари 2016 година, Европската комисија реагираше на проблемите на Уставниот суд во врска со реформите на полското судство, вели “Дојче Веле”.
Така, за првпат била покрената формална процедура насловена како “Дијалог за правната држава”, што повторно во Полска предизвика непријатен став кон институциите на ЕУ.
 
Претходните обиди на Европската унија за заштита на владеењето на правото во Полска беа неуспешни, бидејќи врз основа на постоечките договори на Унијата во вакви случаи практично е невозможно да се воведат некои реални санкции.
Како одговор на критиките од Брисел, Варшава започнала во прашање да ги доведува некои од надлежностите на Европската комисија. Полска, една година подоцна, продолжи со сечење на дрва во заштитеното подрачје на прашумата  Бјаловица, и покрај пресудата на Европскиот суд на правдата, која побара итно  да се прекине.
Такво нешто се случило за прв пат во историјата на ЕУ. Варшава подоцна го смени својот став и стана малку повеќе смирувачка, но овој случај во суштина сè уште не е решен.
Критичарите на владината партија “Право и правда”, исто така, се префрлаат на ширење на непријателство кон Германија, иако Варшава и Берлин со години се залагаат за добри односи.
Се смета дека ПИС со тоа сака да ја зајакне својата позиција кај гласачите. Притоа постојат врски со германскиот камен-темелник на полската надворешна политика, а Германија беше најистакнатиот поборник за влез на Полска во Европската унија во 2004 година.
Несогласувањата меѓу овие две земји постигнаа врв во повторниот избор на претседателот на Советот на ЕУ.
Партијата ПиС одеднаш одлучила демонстративно на Доналд Туск, поранешниот полски премиер, повеќе  да не го гледа како на полски, туку како “германски кандидат”. Наместо да му дадат поддршка, во март 2017 година гласаа против неговиот реизбор во Советот на ЕУ, пишува “Дојче Веле”.
Политичарите на ПИС наведуваат и тоа дека Полска на тие избори била прегласна (27 спрема 1), бидејќи канцеларката Ангела Меркел ги принуди шефовите на другите влади на ЕУ да го поддржат нејзината омилен фаворит.
Доведувањето во прашање  на институциите на Европската унија и дистанцирање од Германија од гледна точка на владата во Варшава му служи  “на обновување на полскиот суверенитет”.
Во првите месеци од своето постоење, владата одлучила Берлин да го замени со Лондон како главен сојузник во ЕУ. Тоа и се случи пред да падне одлуката за “Брегзит”. Покрај тоа, продлабочена е и соработката во рамките на Вишеградската група, на која освен Полска, и припаѓаат и Словачка, Чешка и Унгарија.
Иако Вишеградската група како “Еуроскептична интернационала” сé уште не направила нешто посебно многу, Варшава останува со своите соништата за блокот предводен од Полска, кој би бил против равнотежа на Берлин и во одредена мера и на Париз.
Во Полска дебатите во врска бегалците и нивната распределба по системот  на квоти го зголемија впечатокот дека ЕУ сака да ги принуди земјите-членки на несаканиот мултикултурализам, првенствено “диктиран од Берлин”.
Полските државни медиуми терористичките напади во Западна Европа ги представува како директна последица на грешките направени од страна на Бриселскиот естаблишмент. Качински вешто се поигрува со тензиите меѓу Истокот и Западот, а тоа не влијае само на Полска: многу граѓани на новите земји-членки на ЕУ не сакаат “стара Европа” да им држи лекции.
На исток, граѓаните влезот на нивните земји во ЕУ повеќе го гледаат како “историска правда”, а помалку како “влез во западната школа на демократија, правната држава и толеранцијата”. Понекогаш, приклучувањето кон ЕУ за Полска беше мерка за сите нешта, а денес тоа е “помало зло”.
ПИС партијата на своите гласачи објаснува дека полското членство во ЕУ е “нешто што мора да биде”, бидејќи само така Варшава може да има влијание врз ЕУ, првенствено врз политиката на Унијата кон Русија. Во исто време, владата и медиумите испраќаат негативна слика за ЕУ ​ слична на онаа која што можела гледа во Велика Британија пред “Брегзит”.
Повеќе од 80 проценти од полските граѓани го поддржуваат постоењето и членството во ЕУ, но ова одобрение може да се опише како површно. Повеќе од 70 отсто од Полјаците не сакаат да се приклучат на еврозоната, а само половина од испитаниците ќе гласаат за воведување на еврото како валута, ако тоа би било услов за престој во ЕУ.
 
Покрај тоа, симпатиите за Европската унија би продолжиле да опаѓаат, ако членството во Унијата се поврзе со прифаќањето на бегалците. Партијата “Право и правда” претставува прагматичен став кон ЕУ и очекува бенефиции, како што е користењето на средствата од великодушните фондови на Унијата, но без, за ​​возврат, да се обезбеди солидарност во прашањата како што се распределбата на бегалците.
Се чини дека оваа земја сега се наоѓа во маѓепсан круг. Нејзиниот статус во Европската унија од 2015 година се влоши, дури и пропаднаа некои од нејзините оправдани барања за одредени реформи на ЕУ. Ова би можело да ја зголеми фрустрацијата, и во владата и во полското општество, и евентуално да во таа земја се изроди идејата за организирање на референдум за членство на Полска во Унијата.
Опозицијата веќе предупредува дека политиката на Јарослав Качински може да ја доведе Полска до “полегзит”.
Сепак, уште поверојатно сценарио е дека ненаклонетоста на Полска за нови проекти за европска интеграција, постојаните тензии со Брисел и искривената слика на ЕУ што се шири во земјата, ќе ја поттурнува Полска на маргините на Европската унија.
Ова ќе ги оддели од добро интегрирано јадро или ќе се префрли на втората, третата или дури четвртата “брзина на ЕУ”, пишува “Дојче веле”.
Ивзор: cdm



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


− six = 3

%d bloggers like this: